Stanowisko ISOC Polska w sprawie zmian w prawie o podpisie elektronicznym

Od początku prac nad polską ustawą o podpisie elektronicznym wśród
specjalistów zajmujących się tą tematyką toczyły się spory na temat
wpływu legislacji na przyszły kształt usług elektronicznych. Obecny
stan podpisu elektronicznego potwierdza wyrażane wówczas obawy, że zbyt
restrykcyjna legislacja doprowadzi do stagnacji tego segmentu rynku.

Równocześnie co najmniej od 2004 roku ministerstwa odpowiedzialne za
podpis elektroniczny prowadziły konsultacje mające na celu
doprowadzenie polskiego prawodawstwa o podpisie elektronicznym do
postaci zgodnej z oczekiwaniami rynku. Prace te nigdy nie zostały
zakończone ani przyjęciem nowelizacji, ani jednoznacznym jej
odrzuceniem. Skutkuje to przedłużającym się stanem niepewności. Jego
szkodliwy wpływ na informatyzację przejawia się budowaniem rozwiązań z
założenia tymczasowych lub mających na celu wyłącznie spełnienie
chwilowych, formalnych wymogów prawa. Deklaracje powszechnego dostępu
do efektywnej e-administracji publicznej pozostają nadal w dużym
stopniu niespełnione. Uwzględnienia też wymaga ustawowy postulat
neutralności technologicznej państwa.

W związku z powyższym Internet Society Polska zgłasza następujące postulaty:

1. Apelujemy do Ministrów Gospodarki oraz Spraw Wewnętrznych i
   Administracji o jak najszybsze doprowadzenie do końca prac nad
   nowelizacją ustawy o podpisie elektronicznym w kształcie wynikającym z
   udostępnionego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji projektu z lipca 2007.
   Stowarzyszenie pozytywnie ocenia ogólny kierunek zaproponowanych zmian
   i wyraża nadzieję, że przyczynią się one do zwiększenia dostępności
   kwalifikowanego podpisu elektronicznego jako najsilniejszego mechanizmu
   elektronicznego potwierdzenia tożsamości, wprowadzając równocześnie
   inne formy uwierzytelnienia, lepiej dostosowane do potrzeb
   poszczególnych procedur administracyjnych i biznesowych.
2. Apelujemy do Ministra Finansów o jak najszybszą nowelizację
   rozporządzenia o fakturze elektronicznej, które powinno dopuszczać
   przesyłanie faktur elektronicznych z wykorzystaniem innych mechanizmów
   ochrony autentyczności i integralności niż bezpieczny podpis
   elektroniczny. Dotychczasowe wykorzystanie faktury elektronicznej przez
   polskich przedsiębiorców pozostające na poziomie 5% po trzech latach od jej wprowadzenia dowodzi, że obecny mechanizm nie
   spełnia potrzeb rynku i konieczna jest jego racjonalizacja.
   Przykładowo, praktyka udostępnienia faktur VAT przez wystawcę w formie
   elektronicznej w celu wydrukowania jej po stronie odbiorcy w świetle niektórych interpretacji nie skutkuje poprawnym wystawieniem faktury VAT i nie uprawnia do
   odliczenia podatku przez odbiorcę. Równoczesna dopuszczalność
   odliczania na podstawie takich faktur wystawionych przez podmioty zagraniczne stanowi formę dyskryminacji wobec firm polskich. Forma elektroniczna
   stanowi w tym przypadku wyłącznie tymczasową formę transmisji faktury
   tradycyjnej i nieuzasadnione jest stosowanie do niej przepisów
   dotyczących faktury elektronicznej, jeśli autentyczność i integralność
   transmisji została zapewniona przez wystawcę.
3. Apelujemy do Ministra Finansów o uproszczenie procedur
   rejestracji certyfikatów kwalifikowanych w systemie e-Deklaracje ze
   względu na jego uciążliwość w obecnej formie, a konkretnie konieczność
   składania papierowych wniosków ZAW-E1 przy każdej rejestracji nowego
   certyfikatu lub - zwłaszcza - przy jego odnowieniu.
4. Apelujemy do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o
   zweryfikowanie założeń projektu pl.ID w kontekście planowanej
   nowelizacji ustawy o podpisie elektronicznym. Potrzebna jest publiczna
   debata nad projektem zintegrowania tradycyjnego dowodu osobistego z
   elektronicznym dowodem tożsamości, a w konsekwencji z osobowością
   cyfrową. Jednym z problemów jest oparcie go o certyfikat kwalifikowany,
   który musi być odnawiany nie rzadziej niż raz na dwa lata. Przy obecnie
   stosowanych procedurach jest to operacja kosztowna i czasochłonna,
   zwłaszcza dla mieszkańców małych miejscowości.
5. Apelujemy do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stworzenie katalogu mechanizmów uwierzytelnienia dopuszczonych do stosowania przez organy administracji publicznej,
   uwzględniającego różną gradację poziomów bezpieczeństwa. Pozwoli to na
   racjonalne dostosowanie stosowanych poziomów uwierzytelnienia do
   potrzeb konkretnych procedur. Bezpieczny podpis kwalifikowany powinien
   być stosowany tylko tam, gdzie te wymagania są faktycznie najwyższe.
   Wymóg stosowania bezpiecznego podpisu nawet do stosunkowo błahych
   procedur administracyjnych paraliżuje możliwość skorzystania z nich w
   praktyce, biorąc pod uwagę, że w Polsce certyfikaty kwalifikowane
   posiada około 0,8 promila obywateli.

Patrz także: "Stanowisko ISOC Polska w sprawie barier podpisu elektronicznego w Polsce" z 2006 roku.